Op vrijdag 3 februari 2012 bracht wethouder Willy Heintjes een bezoek aan het echtpaar Kievit - van der Welle voor hun gouden bruiloft. Namens het gemeentebestuur overhandigde hij hen een mooie bos bloemen. Het echtpaar is geboren en getogen in Den Bommel en hopen daar nog heel lang te kunnen wonen in goede gezondheid. Hun grootste hobby is fietsen en wanneer het even kan fietsen zij zo'n 30 a 40 km per rit. 
Cultural Delta
CULTURAL DELTA & DE DELTAVERENIGING
Column naar aanleiding van de Ravelijnlezing 2010
10 juni 2010 Louis Geleijnse
Op 9 juni 2010 woonde ik de Ravelijnlezing ‘Naar een Cultural Delta’ bij (zie www.culturaldelta.eu). In de congresgids kun je lezen waar het om gaat. Om het uitstroomgebied van de Schelde, Rijn en Maas. Om het cultiveren van de culturele en creatieve humuslaag van de Delta. Om het ‘Delta denken’ te promoten. Om culturele, geïnspireerde, creatieve mensen uit ondernemingen, onderwijs en overheid. Om ontmoetingen, om visie en missie, om nieuwe coalities. Om een taskforce die moet gaan zorgen voor beweging, actie en daadkracht.
Ik luisterde naar de lezingen van Wim van de Donk, commissaris van de koningin van Noord-Brabant en Anton Zijderveld, hoogleraar aan de Erasmus Universiteit. Wat hoorde ik?
Dat er meer verbeeldingskracht nodig is in de Delta. We moeten het goede, het ware en het schone van deze regio benoemen. Als we weten waartoe we op aarde zijn, ‘wortelt’ de Delta beter op het internationale toneel, dan weet iedereen in de wereld waar we voor staan, waar we voor gaan, waarmee we ons onderscheiden. Ik leerde dat we deze zoektocht het beste kunnen starten vanuit de cultuur, van onderop, met mensen, via de kunst van het samenleven. Het publiek kreeg te horen dat we beter niet kunnen beginnen bij samensmelting van de politiek-bestuurlijke onderdelen van de Delta. Een dergelijke start zou het creatieve proces al aan de meet dood slaan, alleen maar leiden tot bureaucratisering en geconditioneerde bestuurlijke reacties. Hoe het dan wel moet? Welnu, zo hoorde ik, bijvoorbeeld door samenwerking te bevorderen, door te werken in flexibele netwerken. Of door te werken met een soort Delta ‘autoriteit’: dit zijn mensen (aangevoerd door een aansprekende kartrekker) die faciliteren, verbinden, en hooguit licht regisseren.
Men onderwees mij dat politiek Den Haag veel te veel gericht is op de Randstad. Dat het belang van regio’s toe aan het nemen is. Dat de toekomst van grensoverschrijdende samenwerkingsgebieden veelbelovend is. Dat de Delta alles in zich heeft om snel uit te groeien tot zo’n volwaardige Euregio. Ik leerde dat de identificatie van mensen ‘voorbij de buurt, de stad of het dorp’ enerzijds mondiaal aan het worden is, maar dat mensen anderzijds meer betekenis zoeken en vinden in de regio waarin ze wonen en werken. Ik luisterde extra goed toen ik hoorde dat deze regionalisering absoluut geen provincialisme in plattelandsgebieden is. Het gaat om de economie van de regio, om de steden in de regio, om de cultuur, om de mensen die er werken en wonen te binden en te boeien, om levendigheid, om universiteiten, om musea, orkesten, popmuziek. Onze Delta is geen grote wereldstad, maar de grootte doet er eigenlijk ook niet toe. Misschien is de omvang van de Deltaregio juist onze kracht. Het moet gaan om de culturele uitstraling van de steden, om de culturele uitstraling van het platteland, om de contrasten en de verbindingen tussen deze gebieden. In dit verband vond ik de volgende uitspraak mooi: de scheiding tussen rood en groen moet je niet zwart wit zien! En ook nu weer hoorde ik: eerst werken aan de cultuur van de Delta, dan volgt de economie vanzelf, en uiteindelijk schikken de politiek en het bestuur zich dan ook in de bijpassende vorm.
Ik schrok even toen ik vernam dat de Randstad hoogstwaarschijnlijk nooit een regio gaat worden. De Randstad is de optelsom van vier individuele steden die geen gezamenlijke cultuur hebben. Ook over politiek Den Haag hoorde ik bijzonder nieuws. Dit gezelschap zal de nieuwe tussenlaag gaan worden in het Huis van Thorbecke. Nu nemen provincies deze positie nog in: boven de provincies staat Den Haag, onder de provincies hangen de gemeenten. In het nieuwe huis vormt Europa de toplaag. De steden en provincies smelten – dwars door alle grenzen heen - samen tot autonome regio’s, waarin mensen middels een regionaal georiënteerde cultuur met elkaar verbonden zijn. En Den Haag gaat bijgevolg de tussenlaag vormen. Ik vernam dat Rotterdam moet kiezen. Niet voor de Randstad, maar voor een hoofdrol in de Delta. Ik hoorde dat de Delta zich maar niet te veel moet aantrekken van politiek Den Haag en de Randstad. Gewoon een eigen koers varen, dan komt het allemaal goed! (Een paar keer hoorde ik dat de geschiedenis zich lijkt te gaan herhalen. De nationale staten zijn een paar honderd jaar geleden ontstaan. Mondialisering en regionalisering drijven de nationale staten naar de einduitgang. Nog even en dan komen de oude hertogdommen weer terug op de kaart...)
Ik vernam dat het bij het proces van regionalisering niet gaat om een nieuwe vorm van nationalisme, niet om uitsluiting, niet om wij versus zij. Het zou veel eerder om chauvinisme gaan. En dat heeft zo zijn voordelen. Regio’s zitten namelijk niet in de genen van mensen: je bent geen geboren en getogen Deltanaar bijvoorbeeld. Dat houdt in dat mensen die niet geboren zijn in de Delta, maar er wel zijn gaan wonen, er werken of er recreëren, ook chauvinistisch mogen en kunnen zijn. De chauvinistische identiteit sluit mensen in, verbindt, laat ‘wij’ en ‘zij’ met elkaar vergroeien.
We moeten tamboereren op de Deltacultuur. Dat is geen cultuur van een eiland, zoals Japan of Engeland, waar isolatie en conservatisme op de loer liggen. De cultuur van de Delta is per definitie open. Het ging altijd al om doorstroom en doorvoer, om handel via water naar het achterland. Het culturele DNA van de Delta is te vergelijken met het DNA van havens: open, modern, internationaal, welvarend. De Delta heeft de cultuur om mondiaal aan de weg te timmeren.
Weten we alles al van de Delta? Sommigen dachten van wel, anderen meenden van niet. Het zou toch wel goed zijn, hoorde ik tussen de regels door, als alle schatten van de Delta nog eens goed in kaart zouden worden gebracht.
En zo ging het gezelschap, na een bescheiden boeiende paneldiscussie, uit elkaar. In de wandeling hoorde ik veelal dezelfde feedback. Goede lezingen, twee tot drie zeer gepassioneerde panelleden, te weinig vrouwen op het podium, teveel bestuurders aan het woord, te weinig interactie met de toehoorders, jammer dat we weinig hebben gehoord hoe momenteel al hard wordt gewerkt aan de nieuwe dromen van de Delta, spijtig dat de cruciale rol van de kunst, de cultuur en de creatieve industrie niet lekker uit de verf kwam, heerlijke hapjes, prima organisatie en gelukkig lekker droog in de tent. Mag ik een ‘overall’ rapportcijfer geven? Een dikke acht.
De Deltavereniging in oprichting
Hier aangekomen, wil ik dolgraag iets zeggen over de Deltavereniging in oprichting. Aan dit initiatief heb ik mij met hart en ziel verpand en ik weet 100% zeker dat deze vereniging zich aan het ontplooien is in het hart van datgene waar tijdens de Ravelijnlezing over werd gesproken en nagedacht.
Bij de Deltavereniging gaat het over de door getij gedomineerde delta die ligt in de monding van de rivieren Rijn, Maas en Schelde. Dit gebied doorsnijdt de Belgische provincies West Vlaanderen, Noord Vlaanderen en Antwerpen en de drie Nederlandse provincies Zuid-Holland, Noord-Brabant en Zeeland.
De vereniging streeft drie doelstellingen na:
a) Betrokkenheid. Wij willen dat de bewoners, bezoekers, buren, belangstellenden en belanghebbenden van/voor/bij de delta, de delta op allerlei manieren ervaren, zien, horen, ruiken en proeven. Op die manier groeit de betrokkenheid van mensen bij de delta.
b) Kennis. Wij willen inzicht in de economische, sociaalgeografische, antropologische, culturele, historische, taalkundige etc. aspecten van de delta. Op die manier groeit de betekenis van de delta.
c) Toegevoegde waarde. We willen toegevoegde waarde uit de delta halen. We maken ‘deltaplannen’: allerlei projecten die de delta ‘waarden voller’ maken (waarden: mooier, rendabeler, veiliger, schoner enzovoorts). Het gaat ons om het maken en realiseren van deze visies.
Over de organisatiecultuur van de vereniging kan het volgende worden gezegd:
a) Passie. We willen op een positieve, actieve, gepassioneerde en avontuurlijke manier bezig zijn met de delta.
b) Verbindingen. We koppelen mensen aan elkaar, halen mensen uit hun geïsoleerde omgeving of gesloten informatiecircuit, en brengen ze in contact met mensen uit andere omgevingen en informatiecircuits. We verbinden de onderdelen van de delta aan elkaar en de onderdelen aan het grote geheel van de delta.
c) Constructief. We geven elk deelbelang, elke visie, elk mens ruimte, respect en waardering. We zijn geen ‘fundamentalistische belangenbehartigers van één enkel deelbelang’. We durven te twijfelen, we staan open voor nieuwe, andere ideeën, en we debatteren via de band van de inhoud.
Wat hebben we al? We hebben een Initiatiefgroep, een concept businessplan, een missie, een groep van dik honderd mensen die met ons meelezen, een aantal partijen die bereid zijn een deel van de initiële investering te financieren, een nulversie van de website www.dedeltavereniging.eu, een nulversie op LinkedIn (de Group Deltavereniging in oprichting), de planning om rond 1 december 2010 kleinschalig ‘live’ te gaan, het voornemen om rond 1 april 2011 grootschalig ‘live’ te gaan, en de ambitie om in 2013 5.000 leden en een werkbudget van € 200.000 tot € 300.000 te hebben.
De vereniging organiseert en initieert ervaringsactiviteiten waarmee je de Delta kan proeven, beleven, ervaren. We stimuleren dat kennis over de Delta wordt verzameld, ontsloten en geanalyseerd. En we organiseren interactieve bezigheden waar leden actief mee kunnen doen aan het maken en realiseren van ‘deltaplannen’. We beschikken reeds over een lange lijst ideeën. De Deltavereniging is succesvol als we op een meetbare manier bij hebben gedragen aan het realiseren van onze drie hoofddoelstellingen.
Dit is de uitstraling die we willen:
a) Impact in de hele delta.
b) Met horen, zien, ruiken en proeven bereiken we meer dan met lezen en praten.
c) We doen het net even anders, want “if you do what you did, you get what you got”.
d) De output van onze vereniging zijn acties en daden.
Wil je meedoen? De deur van de initiatiefgroep staat wijd open. Deze groep bestaat uit de volgende personen: Annelies Luteijn, Leo Adriaanse, Loes de Jong, Louis Geleijnse, Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. (06-5732 1302), John Huige, Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. (06-5205 3895) en Thom van Riet, Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. (06-3612 2901). Er is nog volop ruimte voor aanvullingen, verbetering en verfijning. Doe gerust mee!
Ik heb gezegd.
(gepubliceerd met toesteming van de schrijver)
